على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

22

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

منصور خليفهء عباسى روگردان شد عيال خود را بدين جاى فرستاد و پس از آن مأمن دزدان گرديد . آرمان ( rm n ) ا . پ . حسرت . و آرزو . و پشيمانى و افسوس . و رنج . و خوراكهائى كه زن آبستن آرزو مىكند . آرمة ( remat ) ص . ع . سال قحط . آرمة ( remat ) ا . ع . دندان . آرمدن ( ramedan ) ف ل و م . پ . آراميدن . آرمده ( ramede ) ص . پ . آرميده . آرمده ( ramde ) ا . پ . ايذا و آزار . و آزردگى و رنج و اندوه . و ندامت و پشيمانى . و توبه . و تأسف . آرمش ( r mec ) ا . پ . آرامش . آرمگاه ( ramg h ) و آرمگه ( ramgah ) ا . پ . مر . آرامگاه . آرمنده ( rmande ) ص . پ . آسوده و داراى راحت و آرام . و آرام‌كننده و تسلى دهنده . آرمون ( rmun ) ا . پ . پولى كه پيش از كار فرمودن به كار گرو مزدور بر سبيل مساعده مىدهند . آرميدگى ( ramidegi ) ا . پ . آسودگى و استراحت و فراغت و آسايش . و حيا و خجالت و شرمسارى . آرميدن ( ramidan ) ف ل . پ . آراميدن . آرميده ( ramide ) ص . پ . قرار گرفته . و سكونت يافته و ساكن شده . آرن ( ran ) ا . پ . آرنج و بازو . آرنج ( ranj ) ا . پ . مرفق و بندگاه ساعد و بازو . آرنده ( rande ) ص . پ . آورنده . آرنگ ( rang ) ا . پ . آرنج . آرنگ ( rang ) ا . پ . رنج و محنت و اندوه . و آزار . و رنگ و لون . و فريب و مكر و حيله . و گونه و طرز و روش و شكل و طريقه . و فرمانفرما و حاكم ملك . و يك قسم ميوه و شك و شبهه و گمان . و شبه و مانند و نظير . و م ف . ظاهرا و آشكارا . و هرگز . آرنگ آرنگ ( rang - rang ) ص و م ف . رنگارنگ و گوناگون . آرنو ( arnu ) ا خ . پ . رودى در ايتاليا كه ايالت تسكان را مشروب مىكند و مىگذرد از فلورانس و پيزو پس از آنكه 220 كيلومتر امتداد طى كرد در بحر الروم مىريزد . آرو ( ru ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - شفتالو . آرواره ( rv re ) ا . پ . استخوان صورت كه در آن دندانها مرتكز شده و قرار گرفته‌اند . آروغ ( ruq ) ا . پ . باد با صدائى كه از گلو خارج مىشود و رجفك و رجك نيز گويند . آروغيدن ( ruqidan ) ف ل . پ . آروغ زدن . و بيرون آمدن باد با صدا از گلو . آروق ( ruq ) ا . پ . آروغ آرون ( run ) ا . پ . صفت خوب و و نيك و دلكش و مرغوب . آروند ( rvand ) ا . پ . شأن و شوكت و شكوه . آرونديدن ( ruandidan ) ف ل . پ . بيكار بودن و شپش گرفتن . آروين ( rvin ) ا . پ . تجربه و امتحان و آزمايش . آره ( re ) ا . پ . گوشتهاى بن و بيخ دندان . آره ( re ) پ . كلمهء غير موصول كه در جواب و تصديق استعمال كنند درصورتىكه مقابل محترم نباشد و الا بله گويند . آرى ( rey ) ا . پ . گوشت بن دندان . و آره . آرى ( ri ) كلمهء غير موصول بمعنى آره و بلى . و البته . و فى الحقيقة . آرى ( ri ) و ( riy ) و آرية ( riyat ) ا . ع . آرية اخيه‌اى كه چارپايان را بدان بندند . و باصطلاح فقه معلف . ج : اوارى و اوارىّ . آريد بريد ( rid - barid ) ا . پ . داروئى كه از سيستان آورند و مانند پيازى بود از وسط بريده شده و آشاميدن آن گويند ادرار حيض آورد . آريدن ( ridan ) ف م . پ . آراستن . آرير ( rir ) ص . پ . عاقل و دانا و زيرك و هوشيار . و پرهيزگار و پارسا . آريغ ( ariq ) ا . پ . عداوت و كينه و نفرت كه از كسى در دل جاى كند . آرين ( rin ) ا . پ . نوعى از اندازه كه بتازى ذراع گويند . آز ( z ) ا . پ . حرص . و ابرام در كارى . و خواهش و ميل . و محبت . و هوى و هوس . و رغبت و طمع . و ا خ . نام شهرى . آز ( z ) ص . پ . طامع و طمع‌كار و حريص . آزا ( z ) م ف . پ . محاذى و روبرو و مقابل . آزا ( z ) ا . پ . مصطكى . آزاب ( z b ) ا . پ . مرد ناكدخدا . آزابستان ( z best n ) ا . پ . دفترى كه در آن اسم مردان ناكدخدا ثبت شده . آزاج ( z j ) ع . ج . ازج . آزاد ( z d ) ص . پ . هر چيز بىعيب و نقص بسيط - مقابل مركب - و هر چيز راست بدون اعوجاج . و مستقل و منفرد و يگانه . و مختار خود . و عتيق و كسى كه مملوك نباشد و غير بنده . و رها و رستگار و رها شده و خلاص شده و معاف و نجات يافته . و كسى كه بىقيد و تعلق بود . و قطع تعلق از ماسوا كرده . و چيزى باشد كه هميشه سبز و خرم بود . و خرماى تازه و تر و هر درختى كه ميوه و بار ندهد مانند درخت سرو . وا . درخت جنگلى كه در جنگلهاى مازندران فراوان است . و يك قسم ماهى كه گوشتش بسيار